Підручник з Польської мови (профільний рівень). 10 клас. Іванова - Нова програма

§ 38. Zwracanie się do innych osób

Grzeczność wymaga właściwych form zwracania się do rozmówcy — tzw. form adresatywnych:

• kontakt oficjalny — formy adresatywne: pan, pani, państwo + ewentualnie tytuł zawodowy, stopień naukowy, imię wraz z nazwiskiem, nazwisko: proszę pana/pani/państwa! szanowni państwo! panie doktorze! pani profesor!

• kontakt poufały: imię, ty.

Szczególnego znaczenia nabierają zwroty adresatywne w listach.

215. Przeczytaj fragment felietonu prasowego. Czy zgadzasz się z poglądami autora? Jak oceniasz zaobserwowane przez felietonistę zmiany w polskim modelu grzeczności?

Od pewnego czasu rozpanoszył się w telewizji zwyczaj zwracania, się do rozmówców przez ty. Mania ta wtargnęła nagle w polski eter wraz z zachodnimi licencjami teleturniejów, nie bacząc na nasze tradycje ani też poczucie taktu. Pal licho, jeśli cała rzecz dotyczy dwudziestolatków, natomiast jeśli dwudziestokilkulatek prowadzący program mówi ni z tego, ni z owego do sześćdziesięcioletniej pani per Małgosiu, staje się to karykaturą sposobu porozumiewania się w Polsce. [...] Amerykanizacja obyczajów w polskiej telewizji jest o tyle czymś nowym w naszym krajobrazie, co i bezsensownym. Ot, taka brzydka kalka nawiązująca do nawyków kowbojów i spotkań przy kiełbaskach pieczonych na gazowym grillu. Każdy z każdym jest za pan brat, choćby poznanie nastąpiło przed kilkoma minutami.

(T. Domalewski Dziennik Polski, 7 IV 2000).